Grupa građana Srnja i okolnih sela pripremila je zvaničan prigovor Gradskoj upravi Kruševac na Nacrt Regionalnog plana upravljanja otpadom. Tvrde da analize pokazuju da su vode oko postojeće deponije kancerogene i izuzetno toksične, dok je sam teren klizište nepogodno za gradnju.
Grupa građana naseljenog mesta Srnje pripremila je oštar prigovor Odeljenju za investicije, privredu i zaštitu životne sredine Gradske uprave grada Kruševca. Građani zahtevaju da se lokacija Srnje u potpunosti odbaci kao mesto za izgradnju novog Regionalnog centra za upravljanje otpadom za grad Kruševac i opštine Blace, Brus, Aleksandrovac, Ćićevac i Varvarin.
Meštani Srnja, Padeža, Vratara i Velike Kruševice upozoravaju da postojeće smetlište već godinama predstavlja ekološku bombu. Planirano dovoženje smeća iz još pet opština dodatno bi ugrozilo zdravlje ljudi, poljoprivredu i vodne resurse čitavog kraja.
Struka priznala: Teren je nestabilan i podložan klizištima
U zvaničnom prigovoru građani se pozivaju na nalaze iz same tehničke dokumentacije (idejnog rešenja) autora projekta. U njoj se eksplicitno priznaje da konfiguracija terena nije pogodna za gradnju i da je pozicioniranje nove deponije „prilično problematično“:
“Umesto stabilnih i ravnih površina kakve zahtevaju sanitarni standardi, teren se nalazi u udolini oivičenoj strmim brdima. Teren predstavlja zonu umerenih klizišta, dok je u zoni ispod već postojeće deponije konstatovano veliko klizište. Udolina sakuplja površinske vode sa okolnih brda, što stvara rizik od prelivanja i mešanja čistih voda sa otpadom, onemogućavajući kontrolu procednih toksičnih voda”, navodi se u prigovoru.
Voda iz deponije kancerogena
Prema tvrdnjama građana laboratorijskom analizom koju je uradila Laboratorija za hidrohemiju Rudarsko-geološkog fakulteta Univerziteta u Beogradu utvrđene su visoke vrednosti teških metala, mineralnih ulja, fenola i masti u vode koja ističe iz deponije. Stručnjaci su nedvosmisleno zaključili da su vode izuzetno zagađened, toksične i eksperimentalno dokazano kancerogene, te da hitno moraju biti preduzete mere sprečavanja daljeg ispuštanja u Basarski potok.
Sporna javna rasprava u vreme pandemije
Građani posebno ukazuju na kršenje Arhuske konvencije i proceduralne propuste prilikom prvobitnog određivanja lokacije tokom 2020. i 2021. godine.
„U vreme rasprave vladala je pandemija koronavirusa. U Skupštini nije bilo opozicije, a predsednik Mesne zajednice nije obavestio građane o javnoj raspravi pravdajući se da mu nije bilo javljeno. Sve je usvojeno za pola sata, čime je prekršeno pravo javnosti na učešće u donošenju odluka“, navodi se u prigovoru.
Smrad, požari i saobraćajni kolaps
Predložena lokacija udaljena je svega 1,2 do 1,5 kilometara od prvih kuća. Vetrovi već sada nanose neprijatne mirise i deponijske gasove u dvorišta, dok bi povećana količina otpada drastično povećala rizik od požara i oslobađanja kancerogenih dioksina i furina.
Pored toga, lokalne saobraćajnice nisu projektovane za svakodnevni prolazak stotina teških kamiona iz šest opština. To bi dovelo do uništenja puteva, nesnosne buke i ekstremne opasnosti po bezbednost meštana i dece u saobraćaju.
Zahtevi građana: Odbacivanje lokacije i hitna sanacija
Građani traže potpuno odbacivanje lokacije Srnje za izgradnju Regionalnog centra i pronalaženje nove, bezbedne lokacije, kao i hitnu sanaciju i rekonstrukciju postojeće deponije, popravku oštećene brane, rešavanje drenaže i zaustavljanje daljeg trovanja podzemnih voda i Basarskog potoka.
