Kustosi, arheolozi i istoričari kruševačkog muzeja javno poručuju da je ideja o postavljanju vojne opreme na Slobodištu izneta bez njihovog znanja i mišljenja, upozoravajući da se time ruši autentičnost spomenika koji je u planu za UNESCO listu.
Stručni kadar Narodnog muzeja Kruševac uputio je oštro reagovanje rukovodstvu ustanove, organima upravljanja i javnosti, u kojem se u potpunosti ograđuje od nedavnog istupanja uprave (od 22. juna 2026. godine) u vezi sa projektom izgradnje „Izložbenog parka vojne opreme“ na prostoru Memorijalnog kompleksa „Slobodište“.
Kako navode u saopštenju, stavovi koji su plasirani u javnost kao zvanična pozicija muzeja izneti su samovoljno – bez prethodnih konsultacija, diskusija i mišljenja stručnjaka ove ustanove.
„Odluka rukovodstva nije stav institucije“
„Profesionalci odgovorni za očuvanje kulturnog nasleđa Kruševca naglašavaju da pojedinačni i neusaglašeni stavovi rukovodstva ne predstavljaju stav institucije, niti zaposlenih koji nose njenu stručnu delatnost.
„Sama ideja formiranja parka vojne opreme nije bila predmet stručnih razmatranja u Muzeju. Nije nam poznato da su tim povodom formirana stručna tela u okviru ustanove, iako iz saopštenja rukovodstva saznajemo da postoje stručnjaci koji su učestvovali u projektu“, ističe se u proglasu stručnog tima.
Stručnjaci podsećaju da kao članovi Muzejskog društva Srbije i ICOM Srbija dele apsolutni stav o potrebi očuvanja autentičnosti i integriteta Slobodišta, u skladu sa Zakonom o muzejskoj delatnosti, Zakonom o kulturnom nasleđu i Ustavom Republike Srbije.
Slobodište kao antiteza ratu: Zašto je vojni park sporan?
Memorijalni kompleks „Slobodište“ je jedno od najзначајнијих остварења memorijalne arhitekture i pejzažnog oblikovanja u regionu, ali i svetu. Delo je čuvenog arhitekte Bogdana Bogdanovića, građeno između 1960. i 1965. godine.
Stručni tim podseća na ključnu simboliku ovog mesta koja je u direktnoj suprotnosti sa najavljenim vojnim parkom:
-Simbolika zemlje, trave i kamena: Bogdanović je spomenik koncipirao kao posvetu u ime živih.
-Antiteza ratu: Kompleks je građen kao antiteza ratu, ubijanju i smrti.
-Svečanosti slobode: Na ovim principima počivao je i koncept čuvenih manifestacija pokrenutih 1965. godine.
-Pravna zaštita: Slobodište je još 1983. godine proglašeno za nepokretno kulturno dobro od velikog značaja za Republiku Srbiju, sa tačno utvrđenom zonom zaštite.
Na korak do UNESCO liste – Kruševac na mapi sveta
U saopštenju se ističe i širi, regionalni značaj ovog lokaliteta. Naime, u toku je regionalna inicijativa koju je pokrenula Bosna i Hercegovina, a koja uključuje povezivanje država u zajedničkoj nominaciji monumentalnih spomenika Bogdana Bogdanovića za upis na UNESCO-vu Listu svetske baštine. Očuvanje autentičnog Slobodišta ključno je za ovaj proces koji bi Kruševac trajno pozicionirao na mapi svetske kulturne baštine.
Zahtev struke: Hitna javna rasprava
Stručni kadar Narodnog muzeja Kruševac izrazio je zahvalnost građanima, muzejima i profesionalnim organizacijama koji se bore za očuvanje Slobodišta i poručio:
“Svaka intervencija unutar Memorijalnog kompleksa mora se sprovoditi isključivo uz strogo poštovanje struke, uključivanje profesionalne zajednice, kroz stručnu i javnu raspravu, a uz primenu važećih zakonskih propisa.”
Comments are closed.